KIMA

Холлиаудаас эхтэй гэх гоо сайхны пластик мэс засал Монголд "орж ирээд" багагvй хугацаа єнгєрч байна. Гоо сайхны хагалаа гэхээр эвэртэй туулай vзсэн мэт цочирддог байсан тэр цаг хэдийнэ ард хоцорч, бvсгvйчvvдийн олонхи нь дур булаам, царайлаг сайхан харагдахын тулд нvvрэндээ "засвар хийлгэх"-ийг хvлээн зєвшєєрдєг болжээ.
Бид ємнєх дугаартаа энэ тухай єгvvлж байсан. Харин энэ удаа хамгийн тvгээмэл хийгэдэг мэс ажилбарын тухай сонирхуулж байна.

Сvvлийн vед манайд энэ чиглэлээр vйл ажиллагаа явуулдаг эмнэлэг цєєнгvй болсон. Зарим эмч нарынх нь ур чадвар гадаадын мэргэжилтнvvдээс ч дутахааргvй гэдгийг vйлчлvvлэгч нарынх нь єєрчлєлтєєс харж болно. Магадгvй та сониуч хvvхнvvдийн ярианаас ч бас vvнийг гадарласан байх. Амнаас ам дамжих тэдний яриагаар бол Монголын сайхан бvсгvйчvvдийн тоонд алдар, нэрээ мєнхєлж яваа Ардын жvжигчин Долгор, "Алтжин"-гийн Алтан, УИХ-ын vе, vеийн эмэгтэй гишvvд, єтєлдєггvй, хєгширдєггvй гэж гайхагдах загвар ємсєгч Э.Одгэрэл, дуучин Т.Ариунаа, Б.Номин, Маралжингоо, Ц.Эрдэнэтунгалаг зэрэг олны танил хvмvvс бvгд л гоо сайхны хагалгаа, арьс татуулах vйлчилгээтэй эм, тарианы ачаар сайхан харагдаж яваа гэх юм билээ. Тиймээс "ид шидээ" гайхуулах зарим мэс заслын тухай мэдээллийг "Урангоо" эмнэлгийн Эрvv, нvvрний мэс заслын тэргvvлэх зэргийн эмч, ОХУ-ын анагаах ухааны доктор, клиникийн профессор Л.Халтартай хамтран бэлтгэлээ.

БЛЕФАРОПЛАСТИК БУЮУ ЗОВХИНЫ мэс ЗАСАЛ 7-10 ХОНОГТ ЭДГЭРНЭ

Ямар ч мэс засал хийсэн бvх зvйл эхлээд ердийн тэмдэглэгээнээс эхэлнэ. Єєрєєр хэлбэл эмч таныг vзээд биеийн чинь "засвар" хийх хэсгийг зурж тэмдэглэнэ гэсэн vг. Тиймээс зовхи татах мэс засал ч гэсэн ердийн зурааснаас эхлэнэ. Дараа нь тэр хавийн унжиж суларсан арьс, булчин, єєхийг авна. Оёос нь дээд зовхины давхраанд таарах учраас анзаарагддаггvй гэсэн. Энэ хагалгааг ихэнхдээ дээд, доод зовхи унжсан тохиолдолд хийдэг. Харин доод зовхины хагалгааг сормуусны доогуур хийдэг аж. Энэ хагалгааг хийлгэснээр 7-10 хоногийн дараа бvрэн эдгэрнэ гэж эмч нар хэлж байна.

АРЬС ТАТУУЛАХ ХАГАЛГАА ЭЛДЭВ ШАРХ, СОРВИЙГЧ ДАЛДАЛНА

Хєгшрєлтєєс vvссэн vрчлээг арилгах хамгийн найдвартай арга бол лифтинг буюу нvvрний арьс, булчинг татаж оёх мэс засал гэж зарим мэргэжилтнvvд онцолж байна. Тиймдээ ч хамгийн тvгээмэл хийгддэг хагалгаа гэнэ. Энэ мэс заслын тусламжтайгаар нvvрнийхээ бvх арьсыг тэнийлгэх, эсвэл зєвхєн нэг хэсэг газрын арьсыг тэнийлгэж болдог гэнэ. Сайн эмчийн чадварлаг ха¬галгаа ямар ч ул мєр vлдээдэггvй. Орчин vед арьс татуулах хагалгааны аргаар ямар нэгэн шарх сорвийг далдалдаг болсон. Энэ мэс заслыг хийхдээ духан дээгvvр vсний захаар, хvзvvнд, эрvvн дор, чихний урдуур, араар болон шанаанд зvсэлт хийдэг. Дараань арьс булчингийн завсраар зvсэлт хийж арьсыг хєндийрvvлээд булчинг татаж оёно. Ийм мэс заслыг бvтэн наркозтойгоор 2-4 цаг хийдэг бєгєєд хэсгийн мэдээ алдуулалтаар бас хийдэг аж. Дараа нь хоёр хоногийн турш эмнэлэгт хэвтэх шаардлагатай. Ийм мэс засал хийлгэсэн хvн 7-10 жилийн турш залуу сай¬хан зvс царайтай явж чадна гэж мэргэжилтнvvд ярьж байна.

ХVVХДИЙН ЧИНЬ ЧИХ СОГОГТОЙ БОЛ 6-7 НАСТАЙД НЬ ЗАСУУЛААРАЙ

Чихний хэлбэр, хэмжээнээс болж хvvхэд байхаасаа шоолуулсаар сэтгэцийн шаналалтай болсон хvн цєєнгvй байдаг. Харин орчин vед vvнийг хагалгааны аргаар л шийдвэрлэчихдэг болж. Хvvхдийн чинь чих элдэв согогтой бол 6-7 настайд нь засуулж болно. Энэ бол хамгийн тохиромжтой vе гэж гоо сайханчид зєвлєж байна. Учир нь энэ хvvхдvvдийн чихний мєгєєрс уян хатан тvргэн байдаг учир эдгэрдэг ажээ. Харин насанд хvрэгчдийн хатуурсан мєгєєрсийг лазараар зvсэж, янзалдаг байна.

АРЬС ЄНГЄЛЄХ МЭС ЗАСЛЫГ ОЛОН ХИЙДЭГГVЙ

Энэ мэс заслыг хийх хэд, хэдэн арга байдаг. Хамгийн тvгээмэл нь механик арга гэнэ. Тусгай хутганы тусламжтайгаар арьсны єнгєн хэсгийг хуулж авдаг. Ингэснээр арьсны єнгєн хэсэг нэлэнхvйдээ шархалж, дараа нь толигор шинэ арьс ургадаг. Энэ vед арьсны єнгєн хэсэгт vvссэн vрчлээ арилна. Ийм аргыг бvрэн наркозтой хийдэг. Мєн лазерын тусламжтайгаар ч хийж болно. Харин хvний арьс хэт нимгэн учраас олон дахин хийж болдоггvй. Гэхдээ химийн янз бvрийн бодисын тусламжтайгаар хийж болдог гэнэ.

РИНОПЛАСТИК БУЮУ ХАМРЫН МЭС ЗАСАЛ

Судалгаанаас vзвэл дэлхийн хvн амын яг тэн хагас нь хамрын хэлбэртээ сэтгэл дундуур байдаг ажээ. Тэдний 10 хувь нь мєнгєтэй бол єнєєдєр ч мэс засалд ороход бэлэн байдаг гэнэ. Тиймээс хамрын мэс засал нь хийгддэг тоогоороо нvvрний арьс, булчинг татахын дараа ордог байна. Ажиглалтаас vзвэл элдэв гэмтэл бэртэл авсан эсвэл тєрєлхийн согогтой хvмvvс ийм мэс заслыг хийлгэдэг ажээ. Ердєє гуравхан зvсэлт хийж, хиймэл инплант суулгахад л таны хамрын хэлбэр єєрчлєгднє. Энэ хагалгаа хvнд мэс засал биш учраас тєлбєр нь ч бага байдаг байна.

АЛТАН УТАС НЭМЖ VРЧЛЭЭТЭХЭЭС СЭРГИЙЛДЭГ
Сvvлийн vед дээдсийн хатагтай нар 5000 долларын vнэтэй vрчлээний эсрэг vйлчилгээтэй алтан утсыг арьсан дороо тавиулах болжээ гэж сонин хэвлэлээр шуугих болсон. Vнэхээр ч 999-ын сорьцтой, 24 карат, диаметрт нь 0.1 мм-тэй алтан утсыг нvvрний арьсан доогуур перпиндекуляр хэлбэртэйгээр торлож суулгаснаар єтєлж хєгшрєх асуудалд санаа зовохгvй байж болох гэнэ. Алт нь хvний биед харшил єгдєггvй учир хvvхнvvд энэ vйлчилгээг ихэд сонирхдог. Vvнийг 25-35 насанд буюу vрчлээтэж эхлэхээс ємнє арьсан дороо суулгах нь илvv тохиромжтой. Учир нь алтан утас нь нэмж vрчлээтэхээс сэргийлдэг "шидтэй" бєгєєд зєвхєн нvvрний арьсанд биш хєх, vтрээнд ч суулгадаг гэж мэргэжилтнvvд ярьж байна. Манай улсад энэ тєрлийн vйлчилгээг ихэвчлэн Солонгос эмч нар гардан хийдэг юм байна.

ШИЛЖVVЛЭН СУУЛГАСАН VС ЄЄРИЙНХ ЮМ шиг ХАРАГДДАГГVЙ

Энэ мэс заслыг хийх хэд, хэдэн арга байдаг ажээ. Тусгай аппаратаар туг vсийг арьстай нь євчиж аваад халзарсан хэсэгт шилжvvлэн суулгаж оёно. Энэ нь ойроос харахад хvvхэлдэйн толгойтой тун адилхан болдог байна. Сvvлийн vед vсийг ширхэг ширхэгээр нь шилжvvлэн суулгадаг болсон. Гэхдээ vсийг шилжvvлэн суулгах нь ямар ч тохиолдолд жинхэнэ vс шиг харагдаж чаддаггvй гэж байна.

УРУУЛ ЗУЗААРУУЛАХ

Силикон гелийг хориглосноос хойш vйлчлvvлэгчийн єєрийнх нь єєх болон амьтны гаралтай уураг буюу коллагеныг тарьдаг болжээ. Коллаген нь ойролцоогоор жил хагасын хугацаатай уусч алга болдог байна. Гэхдээ зарим тохиолдолд харшил єгєх нь бий. Азийн орнуудаас Солонгосын нэртэй жvжигчид энэ хагалгааг хийлгэсэн байдаг. Тухайлбал, жvжигчин Чой Жи By хамраасаа жавьж хvрсэн vрчлээгээ гортексын утас тавиулж арилгуулсан. Мєн урууландаа силикон тариулж зузааруулсан гэж Солонгос улсын мэргэжилтэн ярьж байв.

Б.Энхтуул